Năm 2026, Mytel (thương hiệu của Viettel tại Myanmar) kiêu hãnh cắm cột mốc lịch sử với mức lợi nhuận kỷ lục 104 triệu USD, giữ vững ngôi vương thị phần viễn thông (39%) với 14,2 triệu thuê bao, đồng thời vinh dự nhận giải Vàng CSR của Stevie Award. Nhìn vào những con số rực rỡ và hình ảnh người dân Myanmar biết ơn Mytel sau thảm họa động đất, ít ai ngờ rằng chỉ mới 5 năm trước, nhà mạng này từng đứng bên bờ vực thẳm, đối mặt với cuộc khủng hoảng sinh tử tồi tệ nhất kể từ khi thành lập.

5 năm trước: Tâm điểm của sự tẩy chay và cuộc tháo chạy của các "ông lớn"

Tháng 2 năm 2021, biến cố chính trị rung chuyển đất nước Chùa Vàng đã kéo theo một làn sóng phẫn nộ khổng lồ. Do đặc thù là liên doanh có sự góp vốn của đối tác bản địa, Mytel bất đắc dĩ trở thành "bia đỡ đạn" và là mục tiêu tấn công chính yếu của các lực lượng chống đối.

Giai đoạn cuối năm 2021 đến 2022 thực sự là những ngày tháng "ngồi trên đống lửa" của ban lãnh đạo Viettel. Các chiến dịch tẩy chay bùng phát mạnh mẽ: biển hiệu bị đập phá, đại lý từ chối bán hàng, và nghiêm trọng nhất là sự phá hoại hạ tầng tàn khốc. Theo các báo cáo và thống kê quốc tế thời điểm đó, có tới hơn 400 tháp viễn thông (trạm BTS) của Mytel bị gài mìn đánh sập hoặc đốt cháy (chiếm tới hơn 90% tổng số trạm viễn thông bị phá hoại trên toàn quốc).

Hàng loạt khu vực mất sóng, gián đoạn liên lạc. Nhân viên bán hàng và kỹ thuật viên đối mặt với áp lực tâm lý và rủi ro an toàn cực lớn. Cứ mỗi ngày trôi qua, Mytel ngậm ngùi nhìn hàng nghìn, rồi hàng trăm nghìn thuê bao rời bỏ mạng lưới. Một cựu cán bộ Viettel Global từng chia sẻ, sự gãy gập đà tăng trưởng lúc đó dường như đã đẩy Mytel vào thế chân tường.

Đứng trước rủi ro vận hành khổng lồ và áp lực từ cộng đồng quốc tế, các "đại gia" viễn thông nước ngoài đã chọn cách rời bỏ cuộc chơi:

• Telenor (Na Uy): Tập đoàn viễn thông khổng lồ của châu Âu, từng là biểu tượng của viễn thông tại Myanmar, đã phải ngậm ngùi bán tháo toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình tại đây cho tập đoàn M1 Group (sau này đổi tên mạng thành ATOM) vào năm 2022. Telenor chấp nhận chịu khoản lỗ kỷ lục để rút lui khỏi thị trường nhằm tránh những rắc rối về pháp lý và rủi ro an toàn cho nhân sự.
• Ooredoo (Qatar): Tương tự, "ông lớn" đến từ Trung Đông cũng không thể trụ vững trước chi phí nhiên liệu chạy máy nổ tăng vọt và doanh thu sụt giảm. Đến cuối năm 2022, Ooredoo thông báo bán lại toàn bộ mảng kinh doanh tại Myanmar cho Nine Communications, chính thức rút chân khỏi "chảo lửa" này.

Chiến lược bám trụ và "giải phẫu" bộ máy của Viettel

Khác với sự từ bỏ của Telenor hay Ooredoo, Mytel chọn cách ở lại đối mặt với bão tố. Cũng phải gánh chịu thiệt hại nặng nề khi hàng trăm trạm phát sóng bị phá hoại và đối diện với làn sóng phản đối giai đoạn đầu, nhưng nhà mạng Việt Nam đã nhanh chóng triển khai các chiến lược sinh tồn chưa từng có tiền lệ.

Để giải quyết bài toán chi phí vận hành đang phình to do phải mua dầu chạy máy nổ giá cao, Mytel đã "xanh hóa" hạ tầng bằng cách lắp đặt cấp tốc hơn 2.500 trạm năng lượng mặt trời. Về mặt quản trị, họ xóa bỏ các cấp trung gian, đẩy quyền điều hành thẳng xuống các huyện, xã để kiểm soát lỗ/lãi đến từng trạm phát sóng riêng lẻ.

Song song với tối ưu hệ thống, công tác bám sát địa bàn và khôi phục mạng lưới được triển khai quyết liệt. Riêng trong năm 2025, Mytel đã dũng cảm khôi phục lại được 600 trạm BTS mất tín hiệu tại những vùng từng xảy ra giao tranh. Sự nỗ lực này đã lập tức mang lại hiệu quả: với mỗi trạm được khôi phục, Mytel thu hút thêm trung bình 1.000 thuê bao mới. Nhờ những động thái can thiệp kỹ thuật và tối ưu này, Mytel đã giảm được một nửa lượng dầu tiêu thụ và tiết kiệm hàng chục triệu USD tiền vận hành trong giai đoạn chuỗi cung ứng đứt gãy.

Dùng sự chân thành để hóa giải thù hằn

Bước ngoặt lớn nhất để Mytel giành lại hoàn toàn niềm tin của người dân Myanmar chính là triết lý kinh doanh gắn liền với trách nhiệm xã hội – được minh chứng rõ nét qua thảm họa động đất 7,7 độ Richter đầu năm 2025.

Lúc này, những định kiến chính trị 5 năm trước đã nhường chỗ cho tình người. Giữa cảnh hoang tàn, Mytel là nhà mạng duy nhất và nhanh nhất (chỉ trong vòng 3 giờ) có mặt tại tâm chấn Mandalay và Naypyitaw. Với tâm niệm "sóng là cứu người", họ lập tức phát miễn phí hơn 30.000 SIM, phủ sóng 100 điểm wifi dã chiến để chính quyền cứu hộ và người dân báo tin bình an. Hàng chục điểm bán hàng (mini store) được biến thành nơi trú ẩn tạm thời cho dân nghèo mất nhà. Từ việc thắp sáng tu viện bằng điện mặt trời, đến việc xây lại ngôi trường cấp 1 tại làng Oak Kyut Pho bị động đất đánh sập, Mytel đã chứng minh họ không đến Myanmar chỉ để kiếm tiền.

Chính quyền và người dân bản địa đã phải thốt lên sự biết ơn sâu sắc. Quả ngọt đã đến khi chỉ riêng sau trận động đất, Mytel đã thu hút thêm 500 nghìn thuê bao mới, đóng góp vào mức tăng trưởng thực hơn 1 triệu thuê bao trong năm 2025.

Trái ngọt tài chính và sự công nhận từ cộng đồng

Sự kiên định bám trụ thị trường và liên tục duy trì hạ tầng kết nối cho người dân (ngay cả trong thời điểm thảm họa thiên nhiên tàn phá) đã giúp Mytel dần lấy lại được niềm tin và đảo ngược cục diện. Khi các đối thủ bận rộn với việc đổi chủ và tái cơ cấu, Mytel đã âm thầm chiếm lĩnh khoảng trống thị trường.

Khép lại năm tài chính 2025, báo cáo kinh doanh của nhà mạng này ghi nhận những con số bùng nổ, hoàn toàn trái ngược với bức tranh u ám của nền kinh tế sở tại:

• Doanh thu dịch vụ: Tổng doanh thu năm 2025 của Mytel đạt 916 triệu USD. Đặc biệt, mảng doanh thu dịch vụ ghi nhận mức tăng trưởng hơn 30%, một con số kỷ lục cao gấp 5-6 lần so với mức tăng trưởng trung bình của ngành viễn thông trên toàn thế giới.
• Lợi nhuận: Ghi nhận mức cao nhất kể từ ngày thành lập, đạt 104 triệu USD.
• Thị phần và Khách hàng: Nắm giữ vị trí độc tôn với 39% thị phần viễn thông, phục vụ hơn 14,2 triệu thuê bao.

Sự thành công của Viettel tại Myanmar ngày hôm nay không chỉ là câu chuyện về các con số tài chính chói lọi. Nó là minh chứng cho một triết lý kinh doanh khác biệt: Trong khi các tập đoàn phương Tây coi viễn thông đơn thuần là một khoản đầu tư thương mại dễ dàng cắt lỗ khi gặp biến cố, thì doanh nghiệp Việt lại coi đó là sự gắn kết với hạ tầng quốc gia và dân sinh. Việc Mytel tiên phong đứng ra cứu trợ trong thảm họa động đất lớn ở Mandalay, cung cấp liên lạc và nhu yếu phẩm miễn phí, đã trở thành một lớp "bảo hiểm" vững chắc nhất cho thương hiệu của họ trong lòng người dân địa phương.