Năm 1988 đánh dấu sự ra đời của hai thế lực công nghệ mang tính biểu tượng, những cái tên sau này sẽ định hình và dẫn dắt thị trường chứng khoán của hai nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á: Delta Electronics (Thái Lan) và Tập đoàn FPT (Việt Nam). Cùng chung một vạch xuất phát về mặt thời gian, nhưng hai "gã khổng lồ" này lại chọn cho mình hai ngã rẽ hoàn toàn đối lập. Nếu như đại diện đến từ Thái Lan là một bậc thầy về sản xuất phần cứng và hạ tầng vật lý, thì niềm tự hào của Việt Nam lại vươn lên nhờ sức mạnh của phần mềm, dịch vụ và "quyền lực mềm" từ chất xám.

Nhìn lại lịch sử hình thành, khởi điểm của hai doanh nghiệp phản ánh rõ nét bối cảnh kinh tế của từng quốc gia. Delta Electronics (Thái Lan) thực chất là một nước cờ chiến lược của Tập đoàn mẹ Delta Electronics đến từ Đài Loan (hiện vẫn nắm giữ 62,6% cổ phần). Ngay từ khi thành lập và sau đó niêm yết trên Sàn giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET) vào năm 1995, công ty đã được định vị là một cứ điểm sản xuất và xuất khẩu linh kiện điện tử trọng điểm. Nhờ đứng trên vai người khổng lồ, Delta Thái Lan dễ dàng thâm nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu và làm chủ công nghệ lõi. Trong khi đó, câu chuyện của FPT mang đậm tinh thần khởi nghiệp tự lực tự cường. Ra đời từ khát vọng của 13 nhà khoa học Việt Nam do ông Trương Gia Bình dẫn dắt, FPT bắt đầu từ con số không tròn trĩnh. Trải qua nhiều thập kỷ kiên trì từ thương mại, phân phối đến tích hợp hệ thống, FPT đã từng bước tự xây dựng nên một đế chế công nghệ, viễn thông và giáo dục hoàn toàn do người Việt làm chủ.

Sự khác biệt cốt lõi nhất giữa Delta và FPT nằm ở chính những sản phẩm mà họ cung cấp ra thế giới. Delta Thái Lan tập trung sản xuất "phần cứng" nền tảng và đang đánh trúng mọi đại xu hướng của thế giới hiện đại. Động lực tăng trưởng của họ đến từ mảng điện tử, các giải pháp di chuyển cho xe điện và đặc biệt là cơ sở hạ tầng. Khi thế giới khát khao các trạm sạc xe điện, bộ chuyển đổi nguồn hay hệ thống tản nhiệt khổng lồ để cấp nguồn cho các Trung tâm Dữ liệu (Data Center) phục vụ Trí tuệ Nhân tạo (AI), Delta lập tức trở thành mắt xích không thể thay thế. Ngược lại, FPT lại chọn con đường chinh phục thế giới bằng trí tuệ nhân tạo, phần mềm và dịch vụ chuyển đổi số. Động lực chính của FPT đến từ khối công nghệ xuất khẩu phần mềm mang về hàng tỷ USD, kết hợp cùng nguồn thu ổn định từ khối viễn thông. Điểm sáng chói lọi nhất trong hệ sinh thái FPT chính là khối giáo dục, một nước đi chiến lược xuất sắc giúp tập đoàn tự chủ nguồn nhân lực IT chất lượng cao – điều mà rất hiếm tập đoàn công nghệ nào trên thế giới có thể làm được ở quy mô tương tự.

Khi đặt lên bàn cân tài chính, đặc biệt là trong giai đoạn bùng nổ của AI từ 2024 đến 2025, bức tranh định giá của hai doanh nghiệp có sự phân hóa mạnh mẽ. Delta Thái Lan hiện sở hữu mức vốn hóa khổng lồ lên tới 98,1 tỷ USD, chính thức soán ngôi tập đoàn dầu khí quốc gia PTT để trở thành doanh nghiệp giá trị nhất xứ chùa Vàng. Mức vốn hóa này cao gấp gần 20 lần so với con số 5 tỷ USD của FPT. Sự chênh lệch này xuất phát từ việc giới đầu tư toàn cầu đang sẵn sàng trả những mức giá cực kỳ cao cho các doanh nghiệp sản xuất phần cứng phục vụ làn sóng AI và xe điện.

Về quy mô kinh doanh, Delta cũng cho thấy sức nặng của một mắt xích sản xuất toàn cầu. Kết thúc năm 2024, Delta ghi nhận mức lợi nhuận 15.489 tỷ đồng, và con số này đã bứt phá mạnh mẽ lên mức 17.742 tỷ đồng (trên tổng doanh thu ước đạt 140.000 tỷ đồng) vào năm 2025. Về phần FPT, dù quy mô khiêm tốn hơn với doanh thu năm 2025 đạt 70.113 tỷ đồng, nhưng chất lượng tăng trưởng lại vô cùng đáng gờm. Lợi nhuận của FPT đã tăng trưởng ổn định từ 9.420 tỷ đồng năm 2024 lên mức 13.039 tỷ đồng trong năm 2025. Đáng chú ý, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu của FPT (khoảng 18,5%) đang nhỉnh hơn so với Delta (khoảng 12,6%), minh chứng cho việc mảng kinh doanh dịch vụ chất xám và viễn thông mang lại biên lợi nhuận rất tốt và bền vững.

Nhìn về tương lai, cả Delta Thái Lan và FPT đều đang chạy đua với những tham vọng lớn lao. Delta sẽ tiếp tục bám chặt vào chuỗi cung ứng phần cứng toàn cầu, hướng tới mục tiêu tự động hóa, xanh hóa nhà máy và trở thành nhà cung cấp không thể thiếu cho các "Big Tech" trong kỷ nguyên AI. Trong khi đó, FPT đang vươn mình từ một doanh nghiệp gia công sang vị thế của một nhà sáng tạo giải pháp công nghệ. Đích đến của đại diện Việt Nam là tiến sâu vào lĩnh vực phần mềm ô tô (FPT Automotive), ứng dụng AI tạo sinh vào mọi ngóc ngách dịch vụ và từng bước đặt chân vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Delta Thái Lan và FPT, dù đi trên hai con đường song song, một bên là "xương sống" phần cứng vật lý, một bên là "bộ não" phần mềm thông minh, nhưng cả hai đều đang chứng minh được bản lĩnh vươn tầm quốc tế, trở thành niềm tự hào của công nghệ Đông Nam Á trên bản đồ thế giới.