Nhìn từ không gian, sự biến đổi của những dải đất đỏ bazan hay những cánh đồng ngoại ô thành các siêu sân bay tỷ đô mang lại một góc nhìn choáng ngợp về năng lực kiến tạo hạ tầng. Nếu sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh, Trung Quốc) từng khiến thế giới kinh ngạc với tốc độ hoàn thành trong hơn 4 năm, thì tại Việt Nam, đại công trường Long Thành cũng đang bước vào chặng nước rút quyết liệt nhất để hiện thực hóa mục tiêu cất cánh Giai đoạn 1 vào năm 2026.

Kỷ lục mang tên Đại Hưng: 4 năm cho một "Kỳ quan Hàng không"

Những bức ảnh vệ tinh chụp từ tháng 5/2015 đến tháng 9/2019 đã kể lại một câu chuyện kỹ thuật phi thường. Chỉ trong vòng hơn 4 năm rưỡi, khu vực ngoại ô phía Nam Bắc Kinh đã lột xác hoàn toàn.

Được chính phủ Trung Quốc bật đèn xanh vào tháng 1/2013 và chính thức động thổ vào tháng 12/2014, sân bay Quốc tế Đại Hưng là một minh chứng rõ nét cho cỗ máy thi công hạ tầng khổng lồ của quốc gia này. Đến tháng 9/2019, dự án trị giá 17 tỷ USD này đã chính thức khánh thành.

Những con số biết nói của Đại Hưng:

• Quy mô khủng: Đặt mục tiêu phục vụ 100 triệu hành khách và 4 triệu tấn hàng hóa mỗi năm (năm 2025 đã phục vụ khoảng 53 triệu hành khách) với tổng diện tích gần 2.680 hecta.
• Hạ tầng vĩ đại: Sở hữu tới 5 đường băng (4 dân sự, 1 quân sự) - kế hoạch tổng cộng 7 đường băng. Nhà ga hành khách rộng 700.000 m² (tương đương 100 sân bóng đá) với thiết kế hình chim phượng hoàng tung cánh độc đáo.
• Thi công thần tốc: Khối lượng công việc khổng lồ, bao gồm mái vòm thép 350.000 m² không cột chống giữa, được hoàn thành trọn vẹn trong chưa đầy 60 tháng.

Thành công về mặt tiến độ của Đại Hưng đến từ nguồn lực tài chính dồi dào, chuỗi cung ứng vật liệu nội địa khép kín hoàn toàn và một hệ thống quản lý dự án tập trung cao độ, cho phép huy động hàng chục ngàn công nhân thi công xuyên ngày đêm.

Sân bay Long Thành Giai đoạn 1: Vượt khó để bứt tốc

Nằm cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, Sân bay Quốc tế Long Thành gánh trên vai sứ mệnh giải cứu Tân Sơn Nhất đang quá tải nghiêm trọng. Bức ảnh vệ tinh tháng 5/2023 cho thấy một đại công trường với màu đất đỏ bazan đặc trưng đang trong giai đoạn san lấp mặt bằng. Đích đến là hình ảnh mô phỏng hoàn thiện vào đầu năm 2026.

Khác với Đại Hưng, chặng đường khởi động của Long Thành đối mặt với nhiều bài toán hóc búa hơn. Dự án đòi hỏi một chiến dịch giải phóng mặt bằng khổng lồ lên tới 5.000 hecta, cùng với đó là những gián đoạn không nhỏ do đại dịch COVID-19 và quá trình thẩm định, đấu thầu quốc tế khắt khe.

Tuy nhiên, bức tranh đã thay đổi mạnh mẽ kể từ tháng 8/2023, khi gói thầu quan trọng nhất – nhà ga hành khách hình hoa sen trị giá 35.000 tỷ đồng – chính thức được khởi công.

Chân dung Long Thành Giai đoạn 1 (Dự kiến hoàn thành 6/2026):

• Vốn đầu tư: Giai đoạn 1 khoảng 4,6 tỷ USD (Toàn bộ 3 giai đoạn lên tới 16 tỷ USD).
• Công suất: Giai đoạn 1 khoảng 25 triệu hành khách, 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm - toàn bộ 3 giai đoạn phục vụ khoảng 100 triệu hành khách.
• Hạ tầng: 2 đường băng cất hạ cánh dài 4.000m và nhà ga hành khách rộng 376.000 m² - toàn bộ 3 giai đoạn có tổng cộng 4 đường băng.

Dù thời gian chuẩn bị kéo dài, nhưng nếu tính riêng thời gian xây dựng phần thân chính của nhà ga (từ 8/2023 đến mục tiêu 2026), Liên danh nhà thầu tại Long Thành đang thực hiện một cuộc "chạy nước rút" ấn tượng không kém, gói gọn trong chưa đầy 3 năm.

Giải mã bài toán "Tốc độ"

Việc đặt hai dự án lên bàn cân không phải để tìm ra người thắng cuộc, mà để thấy được tính chất đặc thù của từng quốc gia.

Đại Hưng là kết quả của một bộ máy đã quá quen thuộc với việc xây dựng các siêu dự án liên tục trong hai thập kỷ qua. Trong khi đó, Long Thành là dự án hạ tầng lớn nhất trong lịch sử Việt Nam. Việc thận trọng trong khâu chuẩn bị, lựa chọn nhà thầu và đảm bảo chất lượng thiết kế (bởi các đơn vị quốc tế uy tín) là điều tất yếu để tránh những sai lầm tỷ đô.

Hiện tại, với hàng ngàn thiết bị cơ giới và nhân lực đang bám trụ ngày đêm trên công trường Đồng Nai, Việt Nam đang chứng minh quyết tâm chính trị rất lớn trong việc đưa Long Thành về đích đúng hẹn.

Khi hoàn thành toàn bộ 3 giai đoạn (tầm nhìn 2050), Long Thành sẽ vươn tới đẳng cấp 100 triệu hành khách/năm, ngang ngửa với công suất thiết kế tối đa của Sân bay Đại Hưng, khẳng định vị thế một trung tâm trung chuyển hàng không mới của khu vực Đông Nam Á.