Từ vị thế của một nền kinh tế chỉ bằng chưa đầy một nửa Thái Lan cách đây hơn một thập kỷ, Việt Nam đã thực hiện cuộc bứt tốc ngoạn mục để đưa khoảng cách về mức thấp kỷ lục. Mới đây, tờ Nikkei Asia (Nhật Bản) còn đưa ra nhận định táo bạo: Thời điểm Việt Nam chính thức vượt mặt xứ Chùa Vàng để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á có thể đến sớm hơn dự kiến, ngay trong năm 2026.

Một thập kỷ rưỡi và hai ngã rẽ số phận

Nếu quay ngược thời gian về mốc năm 2010, sự chênh lệch giữa hai quốc gia là một vực thẳm tưởng chừng khó san lấp. Khi đó, Thái Lan đang ở đỉnh cao phong độ của một "con hổ châu Á" với quy mô GDP đạt khoảng 341 tỷ USD, gấp gần 2,5 lần con số khiêm tốn 147 tỷ USD của Việt Nam. Thế nhưng, bức tranh kinh tế trong 15 năm tiếp theo (2010 - 2025) lại được vẽ nên bởi hai gam màu hoàn toàn đối lập, phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm sản xuất của khu vực và cả những biến động khó lường của thị trường tiền tệ.

Đối với Thái Lan, biểu đồ tăng trưởng trong hơn một thập kỷ qua mang hình dáng "răng cưa" đầy trắc trở. Đà thăng hoa của xứ Chùa Vàng liên tục bị ngắt quãng bởi những "nốt trầm" nghiêm trọng: trận đại hồng thủy lịch sử năm 2011, cuộc đảo chính quân sự năm 2014 hay cú sốc đại dịch Covid-19 khiến GDP sụt giảm kỷ lục -6,1% vào năm 2020. Thêm vào đó, vấn đề già hóa dân số và nợ hộ gia đình cao đang trở thành lực cản dài hạn khiến cỗ máy này mất đi sự năng động vốn có. Tuy nhiên, năm 2025 lại ghi nhận một nghịch lý thú vị: dù tốc độ tăng trưởng nội tại không quá ấn tượng, nhưng nhờ hưởng lợi từ việc đồng Baht tăng giá, quy mô nền kinh tế Thái Lan dự báo vẫn duy trì ở mức 550-560 tỷ USD.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã tận dụng triệt để cơ hội để thực hiện cú bứt phá ngoạn mục nhờ nền tảng vĩ mô ổn định và chiến lược "làm tổ" đón đại bàng công nghệ. Sức bền của nền kinh tế được minh chứng qua các đợt khủng hoảng toàn cầu, giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng liên tục. Đến năm 2025, những nỗ lực bứt tốc không ngừng nghỉ đã đưa quy mô GDP Việt Nam chạm mốc 514 tỷ USD. Đáng chú ý, con số này đạt được trong bối cảnh Việt Nam phải đối mặt với áp lực tỷ giá không nhỏ; dù tăng trưởng thực tế rất cao, nhưng việc đồng nội tệ mất giá đã khiến quy mô quy đổi ra USD bị kiềm chế phần nào, không tăng mạnh như kỳ vọng thực tế của đà sản xuất.

Nikkei Asia: Cột mốc lịch sử có thể đến ngay năm 2026

Dù chịu thiệt thòi về mặt tỷ giá trong năm 2025 so với đối thủ, nhưng khoảng cách giữa Việt Nam (514 tỷ USD) và Thái Lan (550-560 tỷ USD) hiện đã được thu hẹp xuống mức thấp nhất trong lịch sử. Câu hỏi "Khi nào Việt Nam vượt Thái Lan?" trở nên nóng hơn bao giờ hết. Trước đây, các tổ chức tài chính thường dự báo kịch bản này sẽ diễn ra vào cuối thập kỷ, nhưng dựa trên dữ liệu mới nhất, tờ Nikkei Asia vừa đưa ra một dự báo gây chấn động: Ngày đó có thể đến ngay trong năm 2026.

Theo phân tích của tờ báo kinh tế hàng đầu Nhật Bản, nếu Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ theo đúng các mục tiêu Chính phủ đề ra, trong khi Thái Lan tiếp tục đà chững lại, trật tự kinh tế khu vực sẽ thay đổi chóng vánh. Cụ thể, Nikkei Asia dự báo quy mô Tổng sản phẩm quốc nội thực tế (Real GDP) của Việt Nam có thể chạm ngưỡng giữa khoảng 500 tỷ USD vào năm 2026 hoặc chậm nhất là 2027, vượt qua con số của Thái Lan.

Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, Việt Nam sẽ chính thức soán ngôi Thái Lan để vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ hai tại khu vực Đông Nam Á, chỉ đứng sau "gã khổng lồ" Indonesia. Nhận định này từ truyền thông quốc tế không chỉ là một dự báo kinh tế đơn thuần, mà còn là sự thừa nhận cho vị thế mới của Việt Nam: Từ một quốc gia đi sau, Việt Nam đang trở thành động lực tăng trưởng chính, dẫn dắt sự phát triển của cả khu vực ASEAN trong kỷ nguyên mới.