Năm 2025 khép lại với những biến động chưa từng có trên bản đồ ô tô Đông Nam Á, đánh dấu sự chuyển dịch quyền lực rõ rệt giữa các quốc gia. Trong khi hai "gã khổng lồ" truyền thống là Indonesia và Thái Lan có dấu hiệu chững lại do áp lực kinh tế, thì Malaysia và Việt Nam lại nổi lên như những điểm sáng tăng trưởng ấn tượng. Tâm điểm của toàn thị trường dồn vào cuộc đua song mã nghẹt thở giữa Việt Nam và Thái Lan, khi khoảng cách về quy mô tiêu thụ xe con giữa hai nước đã bị xóa nhòa đến mức khó tin.

Số liệu năm 2025 ghi nhận một cột mốc lịch sử khi Việt Nam tiệm cận sát nút với Thái Lan. Cụ thể, nếu như Thái Lan đạt doanh số 604.755 xe, thì Việt Nam cũng bám đuổi quyết liệt với 604.134 xe. Chênh lệch giữa hai nền công nghiệp ô tô giờ đây chỉ còn vỏn vẹn 621 chiếc – một con số mong manh cho thấy vị thế "Detroit của Châu Á" đang lung lay dữ dội. Nguyên nhân chính đến từ việc Thái Lan đang trải qua giai đoạn kinh tế trì trệ với tỷ lệ nợ hộ gia đình cao khiến sức mua giảm sút. Ở chiều ngược lại, thị trường Việt Nam lại bứt tốc mạnh mẽ nhờ động lực từ làn sóng xe điện và các chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ. Nếu đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì, viễn cảnh Việt Nam chính thức vượt Thái Lan để trở thành thị trường ô tô lớn thứ 3 khu vực (sau Malaysia và Indonesia) vào năm 2026 là hoàn toàn khả thi.

Sự trỗi dậy của thị trường Việt Nam mang đậm dấu ấn của VinFast, tuy nhiên, nếu xét trên bình diện "xe nội địa" (National Car) toàn khu vực, hãng xe Việt vẫn còn một khoảng cách lớn với người hàng xóm Malaysia. Dù VinFast đã có một năm 2025 rực rỡ với 175.099 xe bán ra (chiếm khoảng 29% thị phần Việt Nam), nhưng thương hiệu nội địa Perodua của Malaysia mới thực sự là "trùm cuối" với doanh số kỷ lục 359.904 xe – gấp đôi VinFast. Sự khác biệt nằm ở chỗ Perodua thống trị nhờ bề dày lịch sử, sự bảo hộ lâu dài của chính phủ và dải sản phẩm xe xăng giá rẻ phù hợp với số đông. Trong khi đó, VinFast là một "tân binh" chọn lối đi chông gai hơn là xe điện thuần túy và đang trong giai đoạn mở rộng thần tốc. Dẫu vậy, VinFast vẫn nắm giữ vị thế độc tôn là hãng xe nội địa duy nhất trong khu vực thành công với mô hình xe điện hóa, mở ra một hướng đi hoàn toàn khác biệt so với phần còn lại.

Bức tranh thị trường càng trở nên đa dạng khi nhìn vào "khẩu vị" xe hơi đặc thù của từng quốc gia. Tại Việt Nam, chiếc VinFast VF 3 màu vàng nổi bật đã trở thành "hiện tượng" của năm 2025, thay thế vị trí của các dòng sedan cũ như Vios hay Accent để trở thành mẫu xe quốc dân mới nhờ thiết kế cá tính và chi phí vận hành thấp. Trái ngược hoàn toàn, "xứ sở chùa Vàng" Thái Lan vẫn trung thành tuyệt đối với dòng xe bán tải, nơi Toyota Hilux Revo giữ ngôi vương nhờ tính thực dụng phục vụ kinh doanh nông sản. Tại Indonesia, văn hóa gia đình đông người tiếp tục đưa dòng MPV 7 chỗ như Toyota Kijang Innova Zenix lên vị trí thống trị. Malaysia lại chuộng các dòng xe nhỏ gọn, tiết kiệm của thương hiệu nội địa như Perodua Bezza, trong khi Philippines vẫn mang nét tương đồng với Việt Nam cách đây 5 năm khi Toyota Vios vẫn là lựa chọn số một nhờ sự bền bỉ.

Tổng kết lại, cục diện ô tô Đông Nam Á 2025 cho thấy một sự dịch chuyển thú vị: Malaysia vươn lên dẫn đầu về tổng sản lượng nhờ nội lực của Perodua, còn Việt Nam đang trỗi dậy mạnh mẽ đe dọa trực tiếp vị thế của Thái Lan nhờ xe điện. Cuộc đua năm 2026 hứa hẹn sẽ còn khốc liệt hơn khi VinFast mở rộng dải sản phẩm và các hãng xe Nhật Bản buộc phải thay đổi chiến lược để thích nghi với thời cuộc mới.