Trên các diễn đàn kinh tế và trang tin hàng đầu tại Bangkok như Bangkok Post hay The Nation, câu chuyện về sự trỗi dậy của Việt Nam không còn là dự báo xa xôi mà đã trở thành một thực tế đang diễn ra ngay trước mắt. Từ vị thế của một "con hổ Châu Á" đầy kiêu hãnh thập niên 90, Thái Lan đang chứng kiến cuộc rượt đuổi ngoạn mục nhất lịch sử kinh tế Đông Nam Á, khi Việt Nam được dự báo sẽ chính thức vượt qua họ về quy mô GDP vào năm 2026.

1990: Khoảng cách mênh mông giữa "Gã khổng lồ" và "Người tí hon"

Để hiểu được sức nặng của cột mốc 2026, cần quay ngược thời gian về xuất phát điểm năm 1990. Khi đó, Thái Lan đang ở thời kỳ hoàng kim, được mệnh danh là "Con hổ thứ 5 của Châu Á" với dòng vốn FDI ồ ạt và cơ sở hạ tầng vượt trội.

Ngược lại, Việt Nam khi ấy nằm trong nhóm 3 quốc gia nghèo nhất thế giới, vừa bước ra khỏi bao cấp và còn chịu nhiều cấm vận. Số liệu thống kê năm 1990 cho thấy một sự chênh lệch đến mức tuyệt vọng:

• Về quy mô nền kinh tế: GDP Thái Lan đạt 85,4 tỷ USD, trong khi Việt Nam chỉ vỏn vẹn 6,5 tỷ USD. Tức là, nền kinh tế Thái Lan khi đó lớn gấp hơn 13 lần Việt Nam.
• Về thu nhập người dân: GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ dừng ở mức khiêm tốn 122 USD, thấp hơn tới 15 lần so với người dân xứ Chùa Vàng.

Vào thời điểm đó, việc Việt Nam có thể đuổi kịp Thái Lan là một kịch bản không tưởng, ngay cả đối với những nhà kinh tế lạc quan nhất.

Hành trình rút ngắn khoảng cách thần tốc

Tuy nhiên, biểu đồ tăng trưởng qua các thập kỷ đã vẽ nên một câu chuyện hoàn toàn khác về sự bền bỉ.

• Năm 2000: Sau 10 năm Đổi mới, Việt Nam nâng quy mô lên 31,2 tỷ USD, nhưng Thái Lan vẫn giữ khoảng cách an toàn với 126,4 tỷ USD.
• Năm 2010: Việt Nam bứt phá lên 147 tỷ USD, trong khi Thái Lan đạt 341 tỷ USD. Khoảng cách từ 13 lần đã thu hẹp xuống còn hơn 2 lần.
• Năm 2020: Cuộc đua trở nên gay cấn hơn bao giờ hết. GDP Việt Nam chạm mốc 346 tỷ USD, bám đuổi sát nút con số 500 tỷ USD của Thái Lan.

Truyền thông Thái Lan trong giai đoạn này bắt đầu bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Các bài xã luận trên Thai PBS hay Bangkok Post thường xuyên cảnh báo về "căn bệnh già hóa dân số" và "bẫy thu nhập trung bình" của Thái Lan, trong khi nhìn sang Việt Nam như một "công xưởng mới" của thế giới với dân số vàng và sự năng động đáng kinh ngạc.

2025 - 2026: Thời khắc chuyển giao quyền lực

Dữ liệu dự báo đến năm 2025 cho thấy hai nền kinh tế đã ở thế "kẻ tám lạng, người nửa cân". Thái Lan dự kiến đạt khoảng 530 tỷ USD, trong khi Việt Nam đã áp sát ở mức 514 tỷ USD. Khoảng cách lúc này chỉ còn là gang tấc.

Theo các phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh (EIC) của Ngân hàng Thương mại Siam (Thái Lan), với tốc độ tăng trưởng trung bình cao hơn hẳn (Việt Nam thường xuyên đạt 6-7% so với mức 2-3% của Thái Lan), năm 2026 sẽ là thời điểm lịch sử khi quy mô nền kinh tế Việt Nam chính thức vượt qua Thái Lan.

Từ xuất phát điểm chỉ bằng 1/13, Việt Nam đã mất 35 năm để san bằng và vượt qua người láng giềng hùng mạnh. Đây không chỉ là sự gia tăng về con số, mà là sự thay đổi về vị thế địa chính trị và sức hút đầu tư tại khu vực ASEAN. Đối với người Thái, đây là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự trì trệ; còn với Việt Nam, đó là minh chứng cho một hành trình lột xác thần kỳ từ đói nghèo vươn lên top đầu khu vực.