Số liệu thống kê thành tích tại kỳ thi Olympic Vật lý Quốc tế (IPhO) (cập nhật đến năm 2025) cho thấy sự bám đuổi quyết liệt và vị thế đáng gờm của các quốc gia châu Á trên bản đồ khoa học thế giới.

Nhìn ra toàn cầu, bảng vàng IPhO chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nền giáo dục hàng đầu. Nếu như châu Âu sở hữu những cường quốc truyền thống như Nga (xếp thứ 2 thế giới với 99 HCV), Romania (thứ 6 với 62 HCV), Hungary (thứ 9 với 45 HCV) và châu Mỹ có đại diện tiêu biểu là Mỹ (thứ 5 với 83 HCV), thì châu Á lại gây ấn tượng mạnh khi chiếm giữ đến 6 vị trí trong top 10 thế giới. Những cái tên đại diện cho sức mạnh châu Á bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Singapore và Việt Nam.

Trung Quốc tiếp tục khẳng định sức mạnh tuyệt đối khi dẫn đầu toàn cầu với 155 Huy chương Vàng (HCV). Đáng chú ý, phong độ của cường quốc này vô cùng ổn định khi chỉ trong 10 kỳ thi gần nhất (tính đến năm 2025), họ đã thâu tóm tới 49 HCV.

Hàn Quốc và Đài Loan cũng thể hiện sự vượt trội khi lần lượt xếp thứ 3 và thứ 4 thế giới (tương ứng thứ 2 và 3 châu Á). Hàn Quốc sở hữu 92 HCV (đạt 41 HCV trong 10 kỳ gần nhất), trong khi Đài Loan bám sát phía sau với 85 HCV.

Việt Nam tiếp tục là một điểm sáng đáng tự hào khi chốt lại danh sách Top 10 toàn cầu và đứng thứ 6 tại khu vực châu Á. Với tổng số 45 HCV, 58 HCB và 49 HCĐ, Việt Nam duy trì thành tích cực kỳ ấn tượng, đặc biệt là sự bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn gần đây với 25 HCV chỉ trong 10 kỳ thi gần nhất. Thành tích này giúp Việt Nam sánh ngang và vượt qua hàng loạt các quốc gia phát triển có nền khoa học lâu đời như Đức (hạng 14), Nhật Bản (hạng 18) hay Vương quốc Anh (hạng 24).

Top 10 quốc gia châu Á dẫn đầu tại IPhO còn chứng kiến sự góp mặt của nhiều đại diện xuất sắc khác đang giữ thứ hạng cao trên bình diện quốc tế:

• Ấn Độ: Xếp thứ 7 thế giới với 54 HCV (đạt 23 HCV trong 10 kỳ gần nhất).
• Singapore: Xếp thứ 8 thế giới với 50 HCV.
• Thái Lan: Xếp thứ 12 thế giới với 38 HCV.
• Iran: Xếp thứ 13 thế giới với 37 HCV.
• Indonesia: Xếp thứ 15 thế giới với 28 HCV.
• Hồng Kông (Trung Quốc): Xếp thứ 16 thế giới với 25 HCV (đang cho thấy sự tiến bộ với 15 HCV trong 10 kỳ gần nhất).

Nhìn chung, bức tranh thành tích tại IPhO phản ánh sự đầu tư nghiêm túc và chiến lược đào tạo mũi nhọn xuất sắc về vật lý của các quốc gia châu Á. Sự thống trị của Trung Quốc, Hàn Quốc cùng vị trí top 10 thế giới vô cùng vững chắc của Việt Nam là minh chứng rõ nét cho chất lượng giáo dục và tiềm năng khoa học to lớn của khu vực này.