Trong động thái mới nhất nhằm hiện thực hóa giấc mơ tự chủ chip bán dẫn "Make in Vietnam", Tập đoàn Viettel đã lộ rõ định hướng lựa chọn công nghệ và dây chuyền thiết bị của Nhật Bản làm nền tảng cốt lõi cho Đề án Nhà máy chế tạo chip (Fab) sắp tới.

Chuyến công tác cấp cao tại Nhật Bản vừa kết thúc hôm qua của phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Nguyễn Vũ Hà cùng ban lãnh đạo Trung tâm Bán dẫn Viettel (VSI) không chỉ dừng lại ở mức độ thăm dò. Việc làm việc trực tiếp với hai "gã khổng lồ" là Nikon và Tokyo Electron (TEL) cho thấy Viettel đang đi thẳng vào bài toán khó nhất của ngành bán dẫn: Thiết bị sản xuất.

Vì sao Viettel chọn "Trục công nghệ" Nhật Bản?

Để xây dựng một nhà máy Fab (Fabrication Plant), thiết bị máy móc chiếm tới 70-80% tổng vốn đầu tư. Trong khi Mỹ và Đài Loan mạnh về thiết kế và gia công logic cao cấp, thì Nhật Bản lại là "ông trùm" nắm giữ yết hầu của chuỗi cung ứng về Máy móc và Vật liệu.

Theo các báo cáo công nghiệp toàn cầu, Nhật Bản hiện kiểm soát khoảng 30% thị phần thiết bị bán dẫn thế giới. Việc Viettel bắt tay với Nikon và Tokyo Electron cho thấy tập đoàn này đang đi một nước cờ an toàn và thông minh: Sử dụng những cỗ máy bền bỉ, chính xác nhất thế giới để xây dựng nền móng đầu tiên.

Nikon: "Đôi mắt" của dây chuyền sản xuất

Trong các phiên làm việc, Nikon được xác định là đối tác then chốt về công nghệ quang khắc (Lithography) - bước quan trọng nhất để "vẽ" mạch điện lên tấm wafer.

Dù ASML (Hà Lan) độc quyền về máy EUV cho chip 3nm-5nm, nhưng Nikon vẫn là thế lực dẫn đầu ở phân khúc máy quang khắc DUV và i-line. Đây là công nghệ chủ lực để sản xuất các loại chip 28nm trở lên, chip quản lý nguồn (Power IC), chip cho ô tô điện và IoT – những phân khúc mà Viettel đang nhắm tới và thị trường đang "khát" nhân lực cũng như nguồn cung.

Hợp tác với Nikon giúp Viettel sở hữu công nghệ quang học và cơ khí chính xác hàng đầu, đảm bảo khả năng sản xuất chip ổn định với chi phí tối ưu hơn so với việc chạy đua công nghệ tiên tiến nhưng đắt đỏ.

Tokyo Electron (TEL): "Đôi tay" hoàn thiện quy trình

Nếu Nikon là mắt, thì Tokyo Electron (TEL) chính là đôi tay nhào nặn nên con chip. Là nhà sản xuất thiết bị lớn thứ 3 thế giới và số 1 tại Châu Á, TEL cung cấp giải pháp cho hầu hết các công đoạn trong nhà máy Fab. Tại buổi làm việc, Viettel đã tiếp cận các công nghệ "đặc sản" của TEL như: Lắng đọng màng mỏng (CVD, ALD), Khắc plasma (Etching) và Làm sạch Wafer.

TEL nổi tiếng thế giới về độ bền bỉ và khả năng kiểm soát quy trình cực kỳ khắt khe. Việc Viettel tích hợp các thiết bị của TEL như hệ thống CMP (đánh bóng hóa cơ) hay Annealing (ủ nhiệt) sẽ giúp nhà máy Fab của Viettel đạt chuẩn quốc tế ngay từ những mẻ chip đầu tiên.

Bước chạy đà cho kỷ nguyên tự chủ công nghệ

Ông Nguyễn Vũ Hà, Phó TGĐ Viettel nhấn mạnh: "Việc chủ động tiếp cận Nikon hay Tokyo Electron là bước đi chiến lược tất yếu." Câu nói này khẳng định Viettel không chỉ mua máy móc, mà đang mua "quy trình chuẩn" của người Nhật. Nhật Bản nổi tiếng với triết lý Monozukuri (nghệ thuật chế tác hoàn hảo), và việc đưa triết lý này vào dây chuyền sản xuất chip của Viettel sẽ giải quyết được bài toán lớn nhất của các nhà máy Fab mới: Yield rate (tỷ lệ thành phẩm đạt chuẩn).

Với động thái này, bức tranh về nhà máy chip của Viettel đang dần hiện rõ: Đó sẽ là một nhà máy sử dụng dây chuyền công nghệ Nhật Bản, tập trung vào các dòng chip thiết yếu (industrial/automotive), đảm bảo độ tin cậy cao và là tiền đề vững chắc để Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.