Bức tranh kinh tế - tài chính 9 tháng đầu năm 2025 của khu vực ASEAN-6 cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ. Trong khi Việt Nam và Singapore ung dung với thặng dư ngân sách nhờ nền tảng kinh tế vững chắc, thì Indonesia, Thái Lan và Philippines đang chấp nhận mức bội chi lớn để duy trì động lực tăng trưởng trước các thách thức nội tại.

Nhóm thặng dư: Việt Nam bứt tốc, Singapore ổn định

Việt Nam tiếp tục là điểm sáng hiếm hoi khi duy trì mô hình "tăng trưởng cao - tài khóa khỏe". Với GDP 9 tháng đạt 367 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng 7,85% (dẫn đầu khu vực), nền kinh tế đang hưởng lợi lớn từ sự hồi phục mạnh mẽ của đơn hàng xuất khẩu và dòng vốn FDI giải ngân kỷ lục. Nhờ đó, thu ngân sách đạt 76,1 tỷ USD, vượt xa mức chi 65,0 tỷ USD. Sự thặng dư này tạo dư địa lớn để Chính phủ tiếp tục các dự án đầu tư công trọng điểm mà không gây áp lực lên nợ công.

Trong khi đó, Singapore minh chứng cho sức mạnh của một nền kinh tế phát triển với thặng dư lớn (thu 78,9 tỷ USD so với chi 67,4 tỷ USD). Dù quy mô dân số nhỏ, GDP của đảo quốc này vẫn đạt 430 tỷ USD, tăng trưởng 3,9% nhờ sự thăng hoa của mảng dịch vụ tài chính, logistics và công nghệ cao, giúp quốc gia này miễn nhiễm với các cú sốc cung cầu trong khu vực.

Nhóm áp lực bội chi: Ba kịch bản khác biệt của Indonesia, Thái Lan và Philippines

Ba nền kinh tế lớn còn lại đều ghi nhận tình trạng chi vượt thu đáng kể, nhưng mỗi nước mang một câu chuyện kinh tế riêng.

Indonesia chấp nhận mức bội chi lớn (chi 135,2 tỷ USD so với thu 112,8 tỷ USD) như một chiến lược chủ động. Mức tăng trưởng 5,01% được duy trì chủ yếu nhờ chi tiêu chính phủ bù đắp cho xuất khẩu tài nguyên đang chững lại, tập trung ngân sách vào trợ cấp xã hội và các siêu dự án hạ tầng để kích cầu nội địa cho thị trường 278 triệu dân.

Ngược lại, Thái Lan rơi vào thế "bội chi bắt buộc" trong bối cảnh khó khăn. Thu ngân sách chỉ đạt 63,5 tỷ USD trong khi chi vọt lên 90,4 tỷ USD - bội chi lớn nhất khu vực, nhưng tăng trưởng GDP vẫn thấp nhất nhóm (2,4%). Nền kinh tế xứ Chùa Vàng đang mắc kẹt trong các vấn đề cơ cấu: nợ hộ gia đình cao kỷ lục kìm hãm tiêu dùng, xuất khẩu ô tô suy giảm và du lịch chưa phục hồi hoàn toàn, buộc chính phủ phải bơm tiền mạnh để đỡ nền kinh tế.

Philippines cũng gia nhập nhóm thâm hụt nặng với mức chi 80,0 tỷ USD, vượt xa số thu 60,2 tỷ USD. Dù đạt tăng trưởng 5%, Manila đang phải đối mặt với bài toán khó: nguồn thu nội địa chưa theo kịp nhu cầu chi tiêu khổng lồ cho hạ tầng giao thông và phúc lợi xã hội. Nền kinh tế 352 tỷ USD này vẫn phụ thuộc nhiều vào kiều hối và ngành BPO (thuê ngoài quy trình kinh doanh) để bù đắp thâm hụt cán cân thanh toán.

Sự cân bằng thận trọng của Malaysia

Nằm ngoài hai xu hướng trên, Malaysia chọn lối đi an toàn với cán cân tài khóa gần như cân bằng (thu 54,9 tỷ USD, chi 54,1 tỷ USD). Mức tăng trưởng 4,7% của nền kinh tế 344 tỷ USD này được hỗ trợ vững chắc bởi sự phục hồi của chu kỳ điện tử toàn cầu và giá năng lượng ổn định, cho phép Kuala Lumpur không cần nới lỏng chi tiêu quá mức.