Vào ngày 25/12/2025, tại Phân kho 85, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã chính thức bàn giao lô nhiên liệu đặc chủng đầu tiên cho Cục Xăng dầu (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng). Sự kiện này đánh dấu cột mốc lịch sử khi Việt Nam chính thức tự chủ hoàn toàn nguồn nhiên liệu cho các khí tài quân sự hiện đại, bao gồm xăng máy bay phản lực Jet A-1K cho tiêm kích Su-30MK2 và nhiên liệu Diesel L-62 cho tàu ngầm Kilo, giúp đất nước thoát khỏi sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Tự chủ từ con số không: Quyết định dũng cảm trong thời bình

Việc tự chủ nhiên liệu đặc chủng không chỉ giải quyết bài toán kinh tế mà còn là yếu tố "sống còn" đối với an ninh quốc phòng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu phức tạp. Trước đây, các dòng nhiên liệu chuyên biệt như Jet A-1K và L-62 hoàn toàn phải nhập khẩu, khiến thế chủ động của quân đội bị phụ thuộc.

Nay, BSR đã làm chủ công nghệ lõi, trở thành đơn vị thứ hai trên thế giới (bên ngoài lãnh thổ Liên bang Nga) được cấp phép sản xuất các loại nhiên liệu này cho khí tài quân sự do Nga chế tạo. Thượng tướng Võ Tiến Trung nhận định, thành quả này của BSR là đóng góp to lớn vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, thể hiện tinh thần tự lực tự cường và là yếu tố then chốt để duy trì sức mạnh chiến đấu liên tục nếu xảy ra tình huống chiến tranh.

Kỳ tích từ những đêm trắng: Hóa giải bài toán kỹ thuật hóc búa

Ít ai biết rằng, để có được lễ bàn giao ngày hôm nay là hành trình hơn một thập kỷ "đổ mồ hôi, sôi nước mắt" của đội ngũ kỹ sư lọc dầu Việt Nam. Nhiệm vụ bắt đầu từ năm 2012 theo chỉ đạo của Bộ Quốc phòng và Petrovietnam, được ví như một "quyết định dũng cảm trong thời bình". Thách thức lớn nhất nằm ở chỗ Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất ban đầu được thiết kế thuần túy để sản xuất nhiên liệu dân dụng thương mại, không có cấu hình chuyên biệt cho các tiêu chuẩn quân sự khắt khe gấp nhiều lần.

Đội ngũ kỹ sư BSR đã phải đối mặt với những yêu cầu kỹ thuật tưởng chừng "bất khả thi". Với xăng máy bay Jet A-1K, để phục vụ các tiêm kích siêu thanh thường xuyên thay đổi độ cao và vận tốc đột ngột, nhiên liệu buộc phải lưu chuyển tốt trong mọi điều kiện áp suất, cháy bền vững ở tốc độ cao và tuyệt đối không được tạo ra tro hay muội than để bảo vệ động cơ. Ngược lại, nhiên liệu Diesel L-62 cho tàu ngầm lại đòi hỏi khả năng hoạt động ổn định trong lòng biển sâu lạnh giá, với nhiệt độ đông đặc và giới hạn lọc cực thấp để tránh đóng băng hệ thống nhiên liệu.

Bất chấp những rào cản về kỹ thuật, pháp lý chưa từng có tiền lệ cùng áp lực phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho nguồn cung xăng dầu dân dụng, các kỹ sư BSR đã biến phòng thí nghiệm thành nhà. Hàng trăm kịch bản mô phỏng, hàng nghìn trang tài liệu và vô số đêm thức trắng đã được đánh đổi để tìm ra lời giải. Điểm đột phá nằm ở giải pháp kỹ thuật táo bạo: điều chỉnh linh hoạt nguồn nguyên liệu thô đầu vào kết hợp mở rộng giới hạn vận hành của các phân xưởng công nghệ then chốt (CDU, KTU, LCO-HDT). Bằng trí tuệ Việt, họ đã "ép" những thiết bị dân sự hoạt động chính xác theo chuẩn quân sự cao nhất.

Kết quả là vào ngày 25/3/2015, BSR đã chính thức được cấp phép sản xuất nhiên liệu đặc chủng, mở đường cho việc sản xuất đại trà phục vụ quân đội như ngày hôm nay.

Thành quả chiến lược và tầm nhìn dài hạn

Lô nhiên liệu bàn giao ngày 25/12 bao gồm các sản phẩm chiến lược như Jet A-1K, Diesel L-62 và xăng RON83. Tất cả đều đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, được Bộ Quốc phòng cho phép sử dụng thay thế hàng nhập khẩu sau quá trình thử nghiệm thực tế khắt khe trên cả phương tiện bay và tàu ngầm.

Tại buổi lễ, Thiếu tướng Nguyễn Văn Lực, Cục trưởng Cục Xăng dầu, đã đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa BSR và Cục Xăng dầu. Ông khẳng định việc tự chủ từ khâu sản xuất, lưu trữ đến cung ứng giúp nâng cao tiềm lực quốc phòng và khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội từ sớm, từ xa. Đáng chú ý, song song với việc sản xuất, BSR cũng đã phối hợp hoàn thành dự án Kho xăng dầu 85 sau gần 3 năm xây dựng, tạo nên một hệ thống hạ tầng đồng bộ, khép kín từ nhà máy đến kho dự trữ chiến lược.

Sự thành công của BSR trong việc sản xuất nhiên liệu đặc chủng cho tiêm kích, tàu ngầm không chỉ giúp Việt Nam tiết kiệm ngân sách, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu mà còn là minh chứng hùng hồn cho bản lĩnh và trí tuệ của người lao động Dầu khí. Họ đã biến những điều không thể thành có thể, góp phần dệt nên "tấm lá chắn" năng lượng vững chắc để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.