Giữa lúc chính phủ Mỹ rơi vào tình trạng đóng cửa, Bộ Tài chính Hoa Kỳ xác nhận tổng nợ quốc gia đã vượt ngưỡng 38 nghìn tỷ USD, mức cao nhất từng được ghi nhận. Con số này tăng thêm một nghìn tỷ USD chỉ trong vòng hai tháng, đánh dấu tốc độ tích lũy nợ nhanh nhất ngoài thời kỳ đại dịch COVID-19.

Diễn biến mới khiến giới quan sát lo ngại khi gánh nặng nợ phình to trong bối cảnh chi phí lãi vay của chính phủ đã trở thành phần tăng nhanh nhất trong ngân sách liên bang. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo xu hướng này sẽ gây áp lực lớn lên sức mua của người dân, khả năng sở hữu nhà của thế hệ trẻ và triển vọng ổn định dài hạn của nền kinh tế Mỹ.

Kent Smetters, Giám đốc Mô hình Ngân sách Penn Wharton, cho rằng mức nợ hiện tại đồng nghĩa với rủi ro lạm phát gia tăng trong những năm tới. Theo ông, lạm phát do nợ lớn là loại “ăn mòn âm thầm” và tác động trực tiếp đến khả năng tích lũy tài sản của các gia đình Mỹ. Khi chi phí lãi vay buộc chính phủ phải mở rộng ngân sách, doanh nghiệp cũng bị giảm khả năng đầu tư, kéo theo mức lương thấp hơn và chi phí hàng hóa ngày càng tăng.

Trong khi nợ công nội địa chiếm phần lớn tổng nợ, lượng trái phiếu mà các nhà đầu tư và chính phủ nước ngoài nắm giữ vẫn đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc tài chính của Mỹ. Dữ liệu mới nhất cho thấy Nhật Bản tiếp tục là chủ nợ nước ngoài lớn nhất với hơn 1.150 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ. Vương quốc Anh đứng thứ hai, theo sau là Trung Quốc – quốc gia đã giảm bớt lượng nắm giữ trong những năm gần đây nhưng vẫn duy trì vị trí trong nhóm ba chủ nợ hàng đầu.

Thực tế này phản ánh hai mặt của vấn đề. Một mặt, vị thế của đồng USD và thị trường tài chính Hoa Kỳ vẫn bảo đảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế. Nhưng mặt khác, sự phụ thuộc vào dòng vốn nước ngoài cũng khiến Mỹ đối mặt nguy cơ rủi ro lớn hơn nếu niềm tin vào trái phiếu Kho bạc suy giảm.

Chính quyền Trump khẳng định đã có bước tiến trong việc thu hẹp thâm hụt. Theo số liệu Bộ Tài chính, thâm hụt từ tháng 4 đến tháng 9 chỉ ở mức 468 tỷ USD, thấp nhất kể từ năm 2019. Nhà Trắng cho biết đang nỗ lực siết chi tiêu, tăng thu ngân sách và cải thiện hiệu quả hoạt động của chính phủ. Tuy vậy, theo các cơ quan độc lập như Quỹ Peter G. Peterson, mức giảm trong ngắn hạn không thể che lấp được thực tế rằng Mỹ đang vay thêm gần 70.000 USD mỗi giây.

Với cột mốc 38 nghìn tỷ USD, nước Mỹ bước vào giai đoạn mà mỗi sai lầm chính sách có thể để lại hậu quả lâu dài. Dù nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn duy trì sức mạnh tương đối, các cảnh báo từ giới chuyên môn ngày càng nhiều hơn: muốn bảo vệ tăng trưởng và giữ vững vị thế lãnh đạo toàn cầu, Hoa Kỳ buộc phải xây dựng một kế hoạch tài khóa bền vững hơn trước khi quá muộn.