Việc VinSpeed ký kết mang dòng tàu Velaro Novo về Việt Nam không đơn thuần là một thương vụ mua sắm, mà là bước đi đưa dải đất hình chữ S gia nhập vào một "câu lạc bộ" tinh hoa. Trên bản đồ giao thông thế giới, gia đình Velaro của Siemens được ví như loài tắc kè hoa vĩ đại, với khả năng biến hình ngoạn mục để chinh phục từ cái lạnh âm 50 độ của nước Nga đến bão cát sa mạc Ai Cập, và sắp tới là khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam.

Từ cái nôi Châu Âu đến những kỷ lục tốc độ

Câu chuyện bắt đầu tại Đức, quê hương của Siemens, nơi những chiếc Velaro D và Velaro MS (ICE 3) trở thành xương sống của mạng lưới đường sắt quốc gia. Tại đây, chúng được định hình là những "sứ giả không biên giới", sở hữu khả năng chạy đa dòng điện để lướt êm ru từ Đức sang Pháp hay Bỉ mà không cần dừng lại. Phiên bản mới nhất ICE 3neo thậm chí còn được tinh chỉnh những chi tiết nhỏ nhất như lớp kính cửa sổ cho phép sóng điện thoại xuyên qua, tối ưu hóa trải nghiệm số cho hành khách châu Âu.

Nhưng Velaro chỉ thực sự chứng minh được sức mạnh khi rời khỏi vùng an toàn ôn đới. Khi đặt chân đến Tây Ban Nha dưới cái tên Velaro E, dòng tàu này đã phải "lột xác" với hệ thống điều hòa khổng lồ để chống chọi cái nóng 50 độ C của bán đảo Iberia. Chính tại đây, Velaro E đã xác lập vị thế huyền thoại khi từng đạt vận tốc 403,7 km/h trong thử nghiệm, biến tuyến đường Madrid – Barcelona trở thành một trong những hành lang đường sắt nhanh nhất hành tinh.

Ngược lên phía Bắc, phiên bản Velaro RUS (còn gọi là Sapsan - "Chim cắt") lại là một thái cực hoàn toàn khác. Để nối liền Moscow và St. Petersburg, Siemens phải tạo ra những con tàu có thân rộng hơn để phù hợp khổ đường ray Nga, đồng thời sử dụng vật liệu chịu lạnh và dầu bôi trơn đặc biệt để "trái tim" động cơ vẫn đập mạnh mẽ ngay cả khi nhiệt độ tụt xuống mức -50 độ C.

Cuộc cách mạng về không gian và sức chứa

Khi tiến vào thị trường Trung Quốc với dòng Velaro CN, Siemens đã thực hiện một cuộc cách mạng về thiết kế: nới rộng thân tàu thêm 300mm. Thay đổi này cho phép bố trí ghế ngồi kiểu 2+3, nâng sức chứa lên 600 khách – một giải pháp sống còn cho quốc gia tỷ dân. Chính nền tảng công nghệ này đã trở thành bệ phóng để Trung Quốc sau này tự phát triển các dòng tàu nội địa lừng danh.

Ở chiều ngược lại, tại eo biển Manche, dòng Velaro e320 lại gây choáng ngợp với chiều dài lên tới 400m – gấp đôi một chiếc máy bay Jumbo Jet. Với sức chứa 900 hành khách và hệ thống phòng cháy chữa cháy nghiêm ngặt nhất thế giới để di chuyển trong hầm ngầm dưới đáy biển, đây thực sự là những "gã khổng lồ" kết nối London với lục địa già.

Sự thích ứng tiếp tục lan rộng sang Thổ Nhĩ Kỳ với dòng tàu tiện nghi cao cấp, và mới nhất là Ai Cập, nơi những chiếc Velaro Egypt đang được chế tạo với hệ thống lọc khí đa tầng chuyên biệt để "sống sót" giữa những cơn bão cát sa mạc.

Velaro Novo: Bước nhảy vọt của Mỹ và Việt Nam

Trong khi các quốc gia kể trên đang vận hành những phiên bản tiêu chuẩn, thì Mỹ và Việt Nam lại đang đứng trước cơ hội trở thành những người tiên phong khai phá thế hệ tương lai: Velaro Novo.

Tại Mỹ, dự án Brightline West nối Las Vegas – Los Angeles sẽ sử dụng biến thể American Pioneer 220. Dòng tàu này không chỉ thừa hưởng tốc độ 354 km/h mà còn mang đậm văn hóa Mỹ với những toa "Party Car" giải trí, cùng khả năng leo dốc vượt trội để vượt qua địa hình đồi núi Nevada.

Tương đồng về nền tảng công nghệ với tàu Mỹ, dòng tàu Velaro Novo mà VinSpeed mang về Việt Nam sẽ sở hữu những đặc tính kỹ thuật tiên tiến nhất. Đó là triết lý thiết kế "ống rỗng" (Empty Tube) giúp thân xe rộng hơn, tăng 10% không gian cho hành khách và giảm tới 30% năng lượng tiêu thụ nhờ khí động học tối ưu.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chiến lược: nếu các quốc gia khác chủ yếu nhập khẩu hoặc lắp ráp, thì Việt Nam, thông qua VinSpeed, đặt mục tiêu tiếp nhận chuyển giao công nghệ để dần làm chủ quy trình bảo trì và nội địa hóa. Điều này đặt Việt Nam vào một vị thế đặc biệt trong "gia phả" Velaro: không chỉ là người sử dụng, mà còn là đối tác phát triển công nghệ đường sắt cao tốc trong kỷ nguyên mới.